Prawidłowe przygotowanie pliku — dlaczego to tak ważne?
Nieodpowiednio przygotowany plik graficzny to najczęstsza i najdroższa przyczyna problemów w procesie druku. Błędy w rozdzielczości, trybie kolorów czy rozmiarze spadu mogą doprowadzić do konieczności ponownego druku — na koszt klienta. Kilka minut na weryfikację pliku przed wysłaniem do drukarni to inwestycja, która zwraca się zawsze.
Poniższy poradnik przygotowaliśmy w drukarni KrzyśDruk w Bielsku-Białej na podstawie wieloletniego doświadczenia. Dotyczy przede wszystkim druku poligraficznego (ulotki, wizytówki, katalogi), ale większość zasad obowiązuje też w druku wielkoformatowym.
1. Tryb kolorów — CMYK, nie RGB
Monitory wyświetlają obrazy w trybie RGB (Red, Green, Blue — światło addytywne). Drukarki pracują w trybie CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Black — farby subtraktywne). Te dwa systemy kolorów różnią się zakresem barw (gamut). Kolor neonowy, który widzisz na ekranie w RGB, może po druku CMYK wyglądać matowo i przytłumiono.
Jak zmienić tryb? W Adobe Illustrator: Edycja → Tryb kolorów dokumentu → CMYK. W Adobe InDesign: Plik → Nowy dokument → wybierz CMYK. W Adobe Photoshop: Obraz → Tryb → CMYK. Pamiętaj, by zrobić to przed rozpoczęciem pracy — konwersja na etapie gotowego projektu może zmienić kolory.
2. Rozdzielczość — minimum 300 DPI
DPI (dots per inch) określa liczbę punktów przypadających na cal druku. Im wyższe DPI, tym ostrzejszy i bardziej szczegółowy wydruk. Dla druku poligraficznego standardem jest minimum 300 dpi w docelowym rozmiarze wydruku.
Częsty błąd: projekt tworzony jest w małym rozmiarze (np. A6) i skalowany do A4 — wtedy rozdzielczość spada czterokrotnie. Zawsze pracuj od razu w docelowym formacie. Dla druku wielkoformatowego (banery, rollup) wystarczy 100–150 dpi w skali 1:1 — te materiały oglądane są z większej odległości.
3. Spady (bleed) — minimum 3 mm
Spad to dodatkowy margines projektu, który wykracza poza docelowy format wydruku. Kiedy drukarka tnie papier gilotynowo, nie trafi idealnie w każdy milimetr — może się przesunąć o 1–2 mm. Bez spadu na krawędzi gotowego wydruku pojawia się biały pasek.
Zasada: dodaj minimum 3 mm spadu z każdej strony. Jeśli tło jest kolorowe — musi ono sięgać do linii spadu. Elementy ważne (tekst, logo) powinny znajdować się minimum 3–5 mm od krawędzi formatu (strefa bezpieczna).
4. Czcionki — osadzaj lub zamieniaj na krzywe
Jeśli wyślesz plik z „żywymi” czcionkami (bez osadzenia), drukarnia może nie mieć zainstalowanej danej czcionki na swoim komputerze — i program zastąpi ją domyślną. Rozwiązanie: albo osadź czcionki w PDF (opcja „Osadź wszystkie czcionki”), albo zamień tekst na krzywe (w Illustratorze: Tekst → Utwórz krzywe / Create Outlines). Po tej operacji tekst staje się grafiką — nie można go edytować, ale wydruk będzie wyglądał dokładnie jak na Twoim ekranie.
5. Format pliku — PDF/X jest standardem branżowym
Najlepszy format do wysłania projektu do drukarni to PDF/X-1a (pełna zgodność z normą poligraficzną) lub PDF/X-4 (obsługuje przezroczystości). Zawiera osadzone czcionki, profile kolorów i wszystkie niezbędne informacje dla drukarni.
Jak wyeksportować z Illustratora: Plik → Zapisz jako → Format: Adobe PDF → Preset: PDF/X-1a:2001. Zaznacz opcję „Osadź profile ICC”. Akceptujemy też: AI, EPS, TIFF (min. 300 dpi), InDesign Package (.idml). Unikaj: JPEG (stratna kompresja, często niskiej jakości), Word i PowerPoint (trudne do profesjonalnego druku).
Czego jeszcze pilnować?
- Linie o grubości mniejszej niż 0,25 pt mogą nie wydrukować się czytelnie
- Kolory spotowe (Pantone) — upewnij się, czy drukarnia obsługuje Twoje kolory; jeśli nie, przelicz na CMYK
- Czarne tło na dużej powierzchni — stosuj 4-kolorową czerń: C60, M40, Y40, K100
- Czarny tekst na białym tle — stosuj 100% K (sam czarny) dla ostrości nadruku
Masz wątpliwości? Napisz lub zadzwoń — sprawdzimy plik przed drukiem bezpłatnie. Sprawdź też naszą ofertę poligrafii.